Wachten op de prik

De twee weken voorjaar in februari zijn we lekker gaan fietsen. Het wielerseizoen is ook weer gestart en ik stream de wielrenners tegen de achtergrond van mooie landschappen op onze TV. Het stimuleert onze reislust, wat nu een raar gevoel geeft, want we zitten nog in lockdown en mogen niet reizen, ook niet op fiets. Hoe lang moeten we in ons Duitse bergdorp nog wachten op de bevrijdende prik?

Notitie van op
Tags:

cartoon inzidenzwert
Cartoon van Tomicek uit mijn regionale krant

Hier in Duitsland is een reeks van vrijheidsbeperkingen van kracht, gekoppeld aan incidentie. Wanneer in een regio de zogeheten 7-Tage-Inzidenz, de incidentie in de gisteren afgelopen week, boven de 100 nieuwe positieve PCR-getesten per 100.000 inwoners komt, dan worden eerste voorzichtige versoepelingen weer teruggedraaid en is de lockdown weer streng. Dit is een veiligklep voor wanneer de verspreiding van de nieuwe varianten van het SARS-CoV-2-virus het aantal infecties exponentieel doet toenemen. De meeste andere landen hebben hogere incidentie dan Duitsland. Afgemeten aan het aantal inwoners is het aantal doden als gevolg van of met COVID-19 in Duitsland nog steeds relatief laag.

Vrijwel iedereen in Duitsland draagt waar nodig een goed masker. De eerste FFP2-maskers zijn begin dit jaar met subsidie van de overheid goedkoop via de apotheek beschikbaar gesteld. Inmiddels zijn deze goede maskers in de supermarkt verkrijgbaar. Volgende week zullen ook snelle zelftesten gewoon in de supermarkt te koop zijn. Iedereen krijgt er een per week gratis van de overheid. Zo zal het makkelijker worden om vaker te testen of je COVID-19 hebt en zullen er per saldo minder infecties optreden. Tegelijk zal dit ook leiden tot méér positieve PCR-testen, als check na een positieve sneltest en dus ook tot een verhoging van de incidentie. Deze preventieve maatregelen zijn prima, maar het zijn geen alternatieven voor de vrijheidsbeperkingen van de lockdown.

De Amerikaanse in Berlijn woonachtige journalist Matthew Karnitschnig schreef onlangs een artikel met de clickbaittitel Trapped in Germany’s COVID nightmare. Hij is gefrustreerd over het trage tempo van de vaccinatiecampagne in Duitsland en wijst op specifiek Duitse vertragende factoren, zoals de relatief lage digitalisering en de grote gevoeligheid voor privacy. Hij verwijt kanselier Merkel de inkoop van vaccins overgelaten te hebben aan de Europese Unie, waardoor er nu te weinig vaccins beschikbaar zouden zijn in Duitsland. Matthew ziet geen verbetering en voelt zich in Duitsland gevangen in een schier oneindige lockdown.

Ik ben over dit alles minder somber. Duitsland is minder ver met digitalisering dan bijvoorbeeld Nederland. De Coronacrisis geeft de digitalisering echter een extra stimulans. Zo was Duitsland een van de eerste landen met een Corona-Warn-App en worden alle Duitse GGD's voorzien van en gekoppeld met Sormas. Het tempo van de vaccinaties was in Duitsland de afgelopen weken inderdaad lager dan in meerdere andere landen. Daarover is veel gemopper in de media en de politiek. Duitsland was vorig jaar voorzitter van de Raad van de Europese Unie. Het was dus vooral aan Merkel om er alles aan te doen om te vookomen dat de EU onder de nationalisme-druk van de coronacrisis uiteenvalt. Het was daarom begrijpelijk dat Duitsland niet zelf mogelijke vaccins ging inkopen, maar het inkoopbeleid Europees aan wilde vatten. Nu bekend is welke van vele mogelijke vaccins effectief en daarom voor vaccinatie inmiddels of binnenkort vrijgegeven zijn, heeft Duitsland de druk op het productietempo opgevoerd. Er is een zogeheten 'Impfgipfel', een topberaad over de vaccinatiecampagne, geweest van politici en chefs van de succesvolle farmaceutische bedrijven. In Marburg en Wuppertal worden nieuwe fabrieken bijgezet. Binnen de federale Duitse overheidsstructuur zijn in alle regio's vaccinatieteams georganiseerd en honderden vaccinatiecentra gebouwd. Toch kwam de vaccinatie, gemeten in aantallen geprikten, in Duitsland traag op gang.

Vaccinatie is de enige uitgang uit de lockdown. Er zijn twee manieren om de vaccinatiecampagne te verbeteren: er moeten voldoende vaccins zijn en het prikken moet sneller. Er zullen de komende maanden steeds meer vaccins geproduceerd en geleverd worden. Wanneer er voldoende vaccins beschikbaar zullen zijn, moet de priklogistiek op orde zijn, zodat die grotere aantallen direct geprikt kunnen worden. Deze week is in een politiek topberaad besloten om zo spoedig mogelijk ook de huisartsen en bedrijfsartsen bij de vaccinatie in te schakelen. Die duizenden artsen organiseren in hun praktijken al jaren alle door de STIKO geadviseerde vaccinaties. In combinatie met de extra vaccinatiecentra komt met deze artspraktijken een gigantische prikcapaciteit beschikbaar. Dit decentrale prikken is duurder dan het prikken in grote vaccinatiecentra, maar die extra kosten worden door de overheid vergoed. Alle beschikbare vaccins mogen meteen geprikt worden, terwijl tot deze week na de eerste prik een portie in de ijskast werd bewaard voor de afgesproken tweede prik. Die tweede prik kan nu ook na langere tijd dan aanvankelijk aangenomen, dus nu er meer en meer vaccin geleverd wordt hoeft die portie niet meer voor de zekerheid achtergehouden te worden. Die porties kunnen meteen geprikt worden. Op basis van onderzoek in Schotland is het AstraZenica-vaccin vrijgegeven voor alle leeftijdsgroepen, dus ook voor de prioriteitsgroepen van ouderen. Ook dat is een logistiek voordeel, want deze vaccins kunnen, in tegenstelling tot de mRNA-vaccins, in de gewone ijskast van de artspraktijken bewaard worden.

De nieuwe virusvarianten laten ondanks de langdurige lockdown ook hier het aantal besmettingen weer stijgen. We blijven extra voorzichtig en wachten geduldig op onze vaccinatie tot we aan de beurt zullen zijn.

Update 4 april 2021 — Op de eerste Paasdag hebben we, dankzij een hectische extra vaccinatie-actie voor 60plussers, in het vaccinatiegebouw in Olsberg onze eerste prik gekregen. We hebben eind juni een afspraak voor de tweede prik.